Studiowanie w Niemczech - praktyczne informacje

Państwo: Niemcy
Ludność (mln): 81,2
Pow. (km2): 357340
Język urzędowy: niemiecki
Waluta: euro (od 1 stycznia 1999 r.)
Nr kier.: +49
Liczba użytk. Internetu (mln): 68,2 (2016)
Liczba studentów: 2,9 mln (2014)
% studentów w populacji 20-24: 28,4 (2014)
Kobiety na studiach do liczby ogółem (%): 47,4 (2014)
Liczba studentów - studia I stopnia: 1,73 mln (2014)
Liczba studentów - studia magisterskie: 962 tys. (2014)
Liczba studentów - studia doktoranckie: 214 tys. (2014)
Koszt studiów I stopnia (w euro za rok): nauka bezpłatna dla wszystkich, minimalne opłaty
Koszt studiów magisterskich II stopnia (w euro za rok): nauka bezpłatna dla wszystkich, minimalne opłaty

Uczelnie

W Niemczech sektor szkolnictwa wyższego obejmuje uniwersytety (Universitäten), szkoły wyższe (techniczne, pedagogiczne, teologiczne), akademie muzyczne i artystyczne (Kunsthochschulen) oraz wyższe szkoły zawodowe (Fachhochschulen). Można też kształcić się w szkołach administracji publicznej (Verwaltungsfachhochschulen) oraz prowadzonych przez niektóre landy szkołach zawodowych (Berufsakademien), działających w tzw. systemie dualnym, czyli łączących tradycyjną edukację z praktykami zawodowymi. Wyszukiwarkę znaleźć można na stronach: Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (Deutscher Akademischer Austausch Dienst, DAAD) oraz Konferencji Rektorów Szkół Wyższych (HRK). Co ważne, DAAD ma swoje przedstawicielstwo w Polsce, które z chęcią odpowie na wszelkie pytania.
Niemcy są państwem federalnym, co w przypadku szkolnictwa wyższego oznacza, że w zależności od landu zasady funkcjonowania szkół mogą się różnić. Warto o tym pamiętać planując wyjazd.

Lista i prezentacje uczelni niemieckich
Niemcy - academic year

Poziom studiów

Po 3-letnich studiach I stopnia uzyskuje się dyplom licencjata (B.A., B.Sc., bachelor of engineering, itd.). Studia II stopnia (zwykle dwuletnie) pozwalają uzyskać tytuł magistra (M.A., M.Sc., master of engineering, itd.), a studia doktoranckie (trwające od dwóch do pięciu lat) – tytuł doktora. Na niektórych kierunkach nauka nie kończy się uzyskaniem tytułu naukowego – konieczne jest również zdanie państwowego egzaminu. Dotyczy to m.in. prawa, medycyny, farmacji i kierunków pedagogicznych.

Jak większość krajów w Europie, Niemcy sukcesywnie przechodzą na System Boloński. W roku akademickim 2013/2014 - 87,4% kierunków studiów było I lub II stopnia. Podobne do polskich studiów magisterskich jednolitych są w Niemczech Diplom i Magister. Trwają one 5-6 lat.

Niemcy - kierunki I stopnia
Niemcy - kierunki studiów jednolitych (I+II)
Niemcy - kierunki magisterskie II stopnia
Niemcy - kierunki studiów doktoranckich

Rekrutacja

W przypadku Polaków podstawowym warunkiem jest zdana matura. By przekonać się, czy posiadany przez ciebie dokument wystarczy, by ubiegać się o miejsce na studiach w Niemczech, skorzystaj z wyszukiwarki na stronie DAAD. Ubieganie się o miejsce na studiach w Niemczech trzeba zacząć od zorientowania się, czy wybrany przez nas kierunek jest objęty regulacją (numerus clausus) – sprawdzisz to w każdej wymienionych wyżej wyszukiwarek. Jeśli okaże się, że nie, przed tobą drugi krok. Musisz ustalić, czy uczelnia, na której masz zamiar studiować, należy do systemu uni-assist. To procedura rekrutacyjna zorganizowana przez DAAD i HRK, pozwalająca na złożenie jednego kompletu dokumentów przy ubieganiu się o miejsce na kilku uniwersytetach.

Uwaga! Uni-assist nie jest usługą darmową – jako obywatel Unii Europejskiej musisz zapłacić: do 68 euro za pierwszy wybrany uniwersytet i 15 euro za każdy kolejny wskazany. Zwykle i tak jest to tańsze od tłumaczenia, kopiowania i potwierdzania kilku kompletów dokumentów. Jeśli twoja szkoła nie należy do systemu uni-assist, musisz o wszystko zadbać sam. Skontaktuj się z nią i sprawdź jej wymagania. A jeśli wybrałeś medycynę, stomatologię, weterynarię lub farmację – i twój kierunek objęty jest numerus clausus – musisz skorzystać z procedury rekrutacyjnej na stronie www.hochschulstart.de, stworzonej przez HRK. Niezależnie od sposobu rekrutacji, musisz zgromadzić zestaw wymaganych dokumentów. Chodzi przede wszystkim o oficjalnie potwierdzoną kopię dokumentu umożliwiającego w Polsce dostęp do studiów wyższych (czyli w praktyce – świadectwo maturalne), przetłumaczoną listę przedmiotów i ocen ze szkoły średniej, zdjęcie paszportowe i fotokopię paszportu oraz potwierdzenie znajomości języka. Pamiętaj, by po otrzymaniu potwierdzenia przyjęcia na studia (letter of acceptance) dokonać rejestracji na uczelni – dopiero wtedy będziesz mógł korzystać z pełni praw studenckich. Więcej szczegółów znajdziesz na stronie DAAD.


Egzaminy na studia

Organizowane są tylko w nielicznych przypadkach – np. w szkołach artystycznych i sportowych, ale także na kierunkach architektonicznych i związanych z projektowaniem. Zwykle o kolejności kandydatów decydują oceny ze świadectw szkoły średniej.

Język

Na kierunkach z wykładowym niemieckim wymagane są certyfikaty TestDaF (Test Deutsch als Fremdsprache) lub DSH (Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang).
Tam, gdzie wykładowym jest angielski, konieczne jest przedstawienie certyfikatu EILTS, TOEFL lub podobnych. O liczbę wymaganych punktów trzeba zapytać na wybranej uczelni.
Wyszukiwarkę kierunków nauczanych w językach innych niż niemiecki znajdziesz na stronie www.daad.de.

Lista uczelni niemieckich, w których są kierunki w języku angielskim

Pobyt - formalności

Jako obywatel Unii Europejskiej możesz wjechać na terytorium Niemiec na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Jeśli zarejestrowałeś się na uczelni i znalazłeś zakwaterowanie, masz tydzień by zgłosić się do lokalnego urzędu (Einwohnermeldeamt lub Bürgeramt), by zarejestrować swój pobyt (uzyskasz confirmation of registration). Urzędnikom trzeba przedstawić paszport, zaświadczenie o zakwaterowaniu (np. umowę najmu lub oświadczenie z akademika) oraz dokument potwierdzający przyjęcie na studia. Może się też zdarzyć, że urzędnicy poproszą cię o udowodnienie, że posiadasz wystarczające środki na utrzymanie.

Czesne

Studia w Niemczech są bezpłatne dla wszystkich zarówno w systemie stacjonarnym jak i niestacjonarnym.
W roku akademickim 2016/17 studenci płacili tylko opłaty administracyjne (ok. 40-75 euro) i to tylko w niektórych landach.

Studenci spoza UE również nie płacą czesnego!

Germany - student fees and grants

Zakwaterowanie, utrzymanie

By przeżyć w Niemczech miesiąc jako student, będziesz potrzebował co najmniej 800 euro – większość z tych pieniędzy wydasz na zakwaterowanie, wyżywienie i materiały dydaktyczne. Zakwaterowania powinieneś szukać z dużym wyprzedzeniem – tani pokój znaleźć trudno. Swoje pierwsze kroki skieruj do uczelnianego biura organizacji Studentenwerk, która pomaga znaleźć miejsce w akademikach i hostelach. Studentenwerk pomoże ci także w znalezieniu zakwaterowania na mieście – wskaże oferty i doradzi w kwestiach prawnych (korzystanie z usług tej organizacji wymaga opłacania składek).
Szukając zakwaterowania na własną rękę, zwróć uwagę na specyficzny język ogłoszeń - „cold rent” oznacza tyle, co polski dopisek „bez liczników”. Cena uwzględniająca opłaty za wodę, ogrzewanie czy prąd opatrzona będzie uwagą „warm rent”. Jeśli zdecydujesz się skorzystać z usług agenta nieruchomości sprawdź, czy ma odpowiednią licencję i należy do Ring of German Estate Agents (RDM). Musisz się też liczyć z koniecznością opłacenia czynszu za dwa miesiące z góry oraz uiszczenia depozytu – zwykle w wysokości czynszu za jeden, dwa lub trzy miesiące. Szukając tymczasowego zakwaterowania w hostelach, sprawdź oferty na portalach www.hostelworld.com,  www.jugendherberge.de.

Stypendia

Możliwości uzyskania wsparcia są uzależnione od uczelni i kierunku studiów: wszystkie informacje znajdziesz w wyszukiwarce na stronie www.daad.de. Uwzględniono w niej stypendia przyznawane przez różnego rodzaju fundacje, uczelnie i instytucje. Jeśli będziesz miał wątpliwości, zwróć się do polskiego przedstawicielstwa DAAD.

Praca podczas studiów

Od 2011 r. nie potrzebujesz żadnych zezwoleń na pracę w Niemczech, o ile jako student pracujesz w ciągu roku nie więcej niż 120 dni (na pełnym etacie) lub 240 dni (na pół etatu). Jeśli znasz niemiecki – ze zdobyciem zatrudnienie nie powinieneś mieć większych problemów, bezrobocie u naszych zachodnich sąsiadów jest wyjątkowo niskie, również wśród młodzieży.

Niemcy - jak szukać pracy?
Jak szukać pracy za granicą?

Pomocne linki

Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen im Sekretariat der Ständigen Konferenz der Kultusminister der Länder in der Bundesrepublik Deutschland (ENIC-NARIC Centre)
Central Office for Foreign Education in the Secretariat of the Standing Conference of the Ministers of Education and Cultural Affairs in the Federal Republic of Germany (ENIC-NARIC Centre)

P.O. Box 2240
D-53012 Bonn
Germany
Web Site: http://www.kmk.org/zab.html


National education bodies

Ständige Konferenz der Kultusminister der Länder in der Bundesrepublik Deutschland (KMK)
Standing Conference of the Ministers of Education and Cultural Affairs of the Länder in the Federal Republic of Germany (KMK)
The Kultusministerkonferenz (KMK) unites the ministers and senators of the Länder responsible for education, higher education and research as well as cultural affairs. It is based on an agreement between the Länder.
Link(s): German

Standing Conference of the Ministers of Education and Cultural Affairs of the Länder in the Federal Republic of Germany
Ständige Konferenz der Kultusminister der Länder in der Bundesrepublik Deutschland (KMK)
Link(s): English

University education

The Education System in the Federal Republic of Germany
Link(s): German, English

German Education Server

Link(s): German, English


The gateway to German higher education
Link(s): German, English, partially in some other languages


Campus Germany: Live, study and research in Germany
Link(s): German, English, French, Spanish, other languages

Recognised higher education institutions

Higher Education Compass
The “Higher Education Compass” is the data bank of the Association of Universities and other Higher Education Institutions in Germany (Hochschulrektorenkonferenz – HRK) providing information on recognised German institutions of higher education and the study courses they offer.
Link(s): German, English


Eurodesk
Eurodesk to program dla młodzieży wspierany – finansowo i merytorycznie przez Komisję Europejską oraz inne instytucje publiczne. Eurodesk działa w 33 krajach europejskich. W ramach Eurodesk działa ponad 1300 organizacji, w tym blisko 100 w sieci Eurodesk Polska. Eurodesk to informacja o możliwościach w Europie w dziedzinie edukacji, szkoleń, mobilności oraz funduszy.
https://eurodesk.eu
www.eurodesk.pl



źródło: Eurodesk.pl, europa.eu, euromonitor.com, eurostat, wikipedia, enic-naric.net, studentnews.eu

Tax-Pol-220_1.jpg

Nauka języka za granicą
JPEdukacja_220_pytania.gif

Przegląd uczelni
w Polsce
WSB-220_1.jpg
wsf_220.gif